…

‘Het enige wat ik moest doen, was bij haar blijven. Alleen maar bij haar blijven. Toen was het goed.’ Die ene zin, gedeeld door een vader na jaren ‘repareren’, raakt de kern van de #presentiebenadering waarover Andries Baart spreekt: niet genezen, niet sturen, maar nabij zijn en blijven. Presentie is geen methode, zegt Baart, maar een manier van zijn: van kijken, luisteren, en soms ook van verzet tegen methode-dwang en protocollen. In zijn nieuwe boek ‘Iemand voor iemand’ (30 jaar denken, schrijven en praktijk) laat Baart zien hoe relationeel werken een werkwoord is.  

www.andriesbaart.nl

Tijdens deze lezing vertel ik over het praktijkonderzoek van Movisie naar bemoeizorg (2024 en 2025). In zes teams hebben we gekeken naar de domeinoverstijgende samenwerking voor mensen die zorg en ondersteuning nodig hebben vanuit bemoeizorgteams. Ik ga in op de succesfactoren en de belemmeringen die teams tegenkomen om goede bemoeizorg te bieden. Elke gemeente en elk team maakt daar weer andere keuzes in en de praktijk is erg divers. Het ‘systeem’ zit lang niet altijd mee en cliënten lopen daar dikwijls in vast of vallen uit beeld. Hoe kunnen teams vanuit een krachtig netwerk bemoeizorg bieden en wat zijn belangrijke voorwaarden om uit de kramp van het systeem te raken? Hoe kunnen we de samenwerking stimuleren tussen gemeenten, zorgpartners en andere netwerkpartners? In mijn verhaal zal ik de nadruk leggen op de verbinding tussen het sociaal domein en de ggz. Met als doel om samen sneller en pro-actiever hulp te kunnen bieden aan de mensen die in uiterst kwetsbare omstandigheden verkeren en die geen aansluiting vinden in onze maatschappij.

www.movisie.nl

Team VIA is een bemoeizorgteam dat sinds 1998 actief is in de regio IJssel-Vecht (Zwolle e.o.). Het team is breed georiënteerd, zorgmijding of complexiteit is leidend, niet het type probleem. Team VIA maakt deel uit van het Meldpunt Maatschappelijke Zorg (in landelijke termen: het regionaal meldpunt voor niet-acute zorg), dat tevens de regionale ingang is voor Team Zwerfjongeren, de aanpak van hygiënische probleemhuishoudens en het verkennend onderzoek in de WvGGZ. Ook komen de I28-meldingen van de politie naar het Meldpunt.

We zouden graag iets vertellen over de voordelen van de brede aanpak van het team en ook van het samenspel met het meldpunt, daar zit heel veel waarde in. Net als in de samenwerking met het achterveld en in het werken zonder vaste doelen.

Zie hiervoor ook: Pionieren als vanzelfsprekend onderdeel van het werk | Movisie

Voor hulpverleners is het vaak lastig om de problematiek van een client in een vervuilde en/of overvolle woning aan te pakken. De aanpak hiervan vergt ervaring en expertise. De vervuilingsteams van Rotterdam en Utrecht hebben jarenlang ervaring in de aanpak van deze problematiek. Kern van de aanpak is het feit dat er sprake is van een zorgprobleem en niet een woonprobleem. In deze workshop laten Ragna en Marjon zien hoe zij deze problematiek aanpakken en hoe je hier als hulpverlener mee om kan gaan.

www.rotterdam.nl
www.utrecht.nl

Hoe maak je echt contact met mensen die niet gevonden willen worden? In de bemoeizorg weten we dat praten vaak niet genoeg is. Mensen met onbegrepen of zorg mijdend gedrag hebben soms het vertrouwen in woorden verloren of voelen zich zo overvraagd dat contact snel stokt. Wat wel werkt, is contact dat begint in het hier-en-nu: in beweging, in ervaring, en in een ontmoeting zonder oordeel. In deze actieve workshop neemt het JIT Amersfoort je mee in ‘Out of the Box’, een aanpak waarin we ACT, de principes van de netwerkintake en ervaringsgericht contact samenbrengen in iets dat simpel begint: doen.

www.basjitamersfoort.nl

Bemoeizorg is harder nodig dan ooit. De wereld wordt steeds complexer en harder en veel mensen dreigen buiten de boot te vallen. In sommige steden en ook op het platteland zijn er goed functionerende bemoeizorgteams. Maar we zijn er nog lang niet. Harry pleit voor goede opgeleide teams in heel Nederland. Zowel in de steden als op het platteland. Iedere kwetsbare burger moet binnen 24 uur in gesprek kunnen komen met assertieve professionals die de juiste weg naar passende zorg kunnen bieden. Tijdens deze plenaire workshop pleit ik voor een forse uitbreiding en landelijke spreiding van deze bemoeizogteams. Plus meer samenwerking tussen ervaren teams en nieuwe teams die recent zijn ontstaan of nog komen. Kortom: bemoei je er mee, in elke stad en op het platteland.

www.bijbram.nl
www.zorgkananders.nu

In Friesland hebben GGZ Friesland, Verslavingszorg Noord Nederland (VNN) en Wender, maatschappelijke opvang de handen in één geslagen. En zijn samen een ambulant team gestart specifiek gericht op mensen die dak- en/of thuisloos zijn. Met dit team werken we nauw samen met de Friese gemeentes en het project brede aanpak dakloosheid (BAD) van de Friese gemeentes om zo te kijken hoe we voor de dak- en thuislozen de beste plek en behandeling kunnen regelen. We kenmerken ons doordat we professionals in dienst hebben die bevlogen zijn en echt hart hebben voor deze doelgroep. Daarnaast schuwen we niet om met onconventionele oplossingen komen. Over deze oplossingen willen we jullie graag meer vertellen.

www.ggzfriesland.nl

Een workshop waarbij je dat wat je altijd hebt willen oefenen mag en kan doen zonder dat je door het ijs kan zakken. Onder de deskundige begeleiding van Kevin Sombogaart en Yoeri van Dreumel stap je in een interactief laboratorium waar de barrière tussen managementtheorie en de weerbarstige praktijk volledig wordt opgeheven. Hier krijg je de unieke kans om met de scherpte van een trainingsacteur en de inzichten van een ervaren adviseur verschillende gedragsstijlen uit te proberen, zodat je de volgende dag met hernieuwd zelfvertrouwen en concrete handvatten op de werkvloer staat.

Een workshop waarbij je dat wat je altijd hebt willen oefenen mag en kan doen zonder dat je door het ijs kan zakken. Onder de deskundige begeleiding van Kevin Sombogaart en Yoeri van Dreumel stap je in een interactief laboratorium waar de barrière tussen managementtheorie en de weerbarstige praktijk volledig wordt opgeheven. Hier krijg je de unieke kans om met de scherpte van een trainingsacteur en de inzichten van een ervaren adviseur verschillende gedragsstijlen uit te proberen, zodat je de volgende dag met hernieuwd zelfvertrouwen en concrete handvatten op de werkvloer staat.

Tijdens deze wandeling met twee ervaren medewerkers van het JIT-team in Amersfoort ga je langs mogelijk shelters en hotspots, langs de koffiekamer. En kun je kennis maken met de straatadvocaat. We kunnen op verzoek van de groep deelnemers alles bedenken. Let op! Deze buitenactiviteit neemt gemiddeld twee uur in beslag. Er is ruimte voor 15 deelnemers. En vol is vol.

www.basjitamersfoort.nl

In de basis gaat bemoeizorg in eerste instantie over contact maken. Makkelijk gezegd, maar niet altijd makkelijk gedaan met ‘onze doelgroep’. In deze workshop behandelen we een aantal gesprekstechnieken die je in kan zetten om contact te maken.  

www.pim-joosten.nl

In deze workshop gaat Niels Mulder aan de hand van enkele foto’s met u in gesprek over het werken binnen de openbare geestelijke gezondheidszorg en de bemoeizorg. Hoe verhouden professionals, patiënten, beleid en samenleving zich tot elkaar in een tijd waarin psychisch welzijn steeds zichtbaarder en kwetsbaarder is geworden? En wat zijn veelbelovende werkwijzen en praktijken? We kijken vooruit naar de uitdagingen en kansen die de toekomst biedt voor medewerkers in de bemoeizorg in het bijzonder.

www.parnassia.nl

..

In een meerjarig kwalitatief promotieonderzoek onderzoekt Monica wat volgens bemoeizorgwerkers en mensen die bemoeizorg (hebben) ontvangen helpende elementen zijn en hoe ze daaraan betekenis geven. Welke principes zijn daarin onderliggend en essentieel voor het bereiken van mensen die moeilijk te bereiken zijn? En, wat is de rol van de bemoeizorgwerker in domeinoverstijgende samenwerking rondom deze mensen? Vanuit deze inzichten komen we in participatief actieonderzoek tot handelingsperspectieven voor sociaal werkers in het contact met mensen die moeilijk te bereiken zijn voor hulp, maar wel zorg nodig lijken te hebben.

www.viaa.nl/centrum-voor-samenlevingsvraagstukken

GGZ Ecademy is een vereniging van ggz-instellingen die tot doel heeft de ggz-professional te ondersteunen en scholen, zodat die de zorg aan de meest kwetsbare burgers kan verbeteren. De scholing bestaat uit online-leerproducten die we samen ontwikkelen met experts die werkzaam zijn in de dagelijkse praktijk. Professionals weten meer dan wie ook wat er speelt in de praktijk, waar de behoeften liggen, de uitdagingen liggen en waar de kansen. Tijdens deze workshop kun je meedenken over de doorontwikkeling van de GGZ Ecademy podcast Bemoeizorg. Wij zijn voortdurend op zoek naar nieuwe input en willen graag kennis en ervaringen uitwisselen. Tijdens de workshop laten we enkele geluidsfragmenten horen en gaan met jullie in gesprek over nieuwe ideeën voor de serie van het komende seizoen.

www.ggzecademy.nl

Het team laagdrempelige ondersteuning psychiatrische patiënten (LOPP) in Rotterdam Zuid onderscheidt zich van andere GGZ-teams in Rotterdam door onze focus op een outreachende aanpak. Het team is gericht op casefinding en bemoeizorg binnen de stad. Onze populatie verplaatst zich door de stad. Omdat wij niet aan een specifiek werkgebied vast zitten, kunnen wij de deelnemers aan ons programma actief blijven volgen. Het team van LOPP zet de behandeling in op een laagdrempelige manier. Het is mogelijk om vanuit de opvang door te stromen naar een beschermde woonvorm, welke aan het LOPP is gekoppeld. Hiernaast is het LOPP ook onderdeel van de zogenaamde levensloopaanpak binnen de regio Rotterdam/Rijnmond.

www.anteszorg.nl

Het Stedelijk Daklozen Team (SDT) is er voor de meest kwetsbare mensen die dakloos zijn in Rotterdam. Denk aan mensen met een psychische stoornis of mensen die niet in de opvang willen of mogen slapen. Vaak voelen zij zich door niemand meer gezien of gehoord. Het SDT zoekt hen op en probeert contact te leggen. Soms is het al winst als iemand toelaat dat je naast hem zit. Tijdens deze workshop geven we meer informatie over onze werkwijze en delen we onze kennis en ervaringen van ons straatwerk in Rotterdam.

Tijdens deze wandeling met twee ervaren medewerkers van het JIT-team in Amersfoort ga je langs mogelijk shelters en hotspots, langs de koffiekamer. En kun je kennis maken met de straatadvocaat. We kunnen op verzoek van de groep deelnemers alles bedenken. Let op! Deze buitenactiviteit neemt gemiddeld twee uur in beslag. Er is ruimte voor 15 deelnemers. En vol is vol.

www.basjitamersfoort.nl

Buren vinden vaak weinig gehoor bij instanties en professionals bij ervaringen en meldingen van overlast door onbegrepen gedrag. Daardoor gaan zij het contact met hun ‘verwarrende’ buur nog meer vermijden. Hoe kunnen we beter luisteren naar de buren van mensen met onbegrepen gedrag?

www.hva.nl/onderzoek/lectoraten/stedelijk-sociaal-werk

Deze workshop verkent de grenzen van de huidige (O)GGZ praktijk in het omgaan met mensen die zorg mijden, risico’s vormen voor de samenleving en tegelijkertijd niet openstaan voor vrijwillige hulp. Vanuit de frontlinie van (forensische) bemoeizorg wordt kritisch gekeken naar de dominante norm van vrijwilligheid, motivatie en praten en waarom deze aanpak in een groeiend aantal situaties tekortschiet.

Aan de hand van concrete casuïstiek, risicotaxatie, forensische scherpte en samenwerking met o.a. politie wordt besproken waarom eerder en steviger ingrijpen (inclusief het toepassen van verplichte zorg) voor sommige mensen noodzakelijk kan zijn. Niet alleen om risico’s te beperken, maar ook omdat het in veel gevallen menselijker is dan wachten tot er spontaan motivatie ontstaat.

Deelnemers onderzoeken hoe bemoeizorg kan worden versterkt door duidelijke kaders, gezamenlijke besluitvorming en het lef om tijdig te handelen wanneer risico’s toenemen, zonder te wachten tot er sprake is van acuut gevaar, want dan is het te laat, met ernstige gevolgen voor zowel de persoon zelf als de samenleving.

www.vanmesdag.nl

Verloop en inrichting van hulp op straat aan EU migranten tot dat ze naar werk met huisvesting gaan.

www.legerdesheils.nl

Tijdens deze workshop gaan we Jongeren laten vertellen over het bouwdepot. Twee deelnemer van JIT-klant naar BAS-klant vertellen over hun ervaring met bemoeizorg in de stad Amersfoort. We laten een filmpje en leggen uit hoe Team BAS en JIT ontstaan zijn door middel van een spel. Hoe we gepositioneerd zijn binnen Amersfoort en wat de kracht daarvan is, laten we ook zien. De doelstelling van de workshop is anderen uitnodigen om kennis en ervaringen te delen en vooral te leren van elkaar. Uit de resultaten kunnen we concluderen dat de ervaren steun en structuur die de RG-methode biedt door de hulpverlener als bevorderend wordt ervaren in de behandeling. De uitdagingen lijken te liggen bij de randvoorwaarden voor het behandelproces RG, organisatorische factoren en implementatie. Hierin was tijd een belangrijk factor.

www.basjitamersfoort.nl
 

In dit blok gaat Rokus Loopik vijfenveertig minuten lang in gesprek met diverse sprekers en workshophouders. Rokus maakt geregeld podcasts en laat zien dat hij ook ‘live’ graag in gesprek gaat met collega’s uit heel Nederland. Rokus vraagt door en is altijd op zoek naar het kantelmoment of een doorbraak. Dit is voor alle duidelijkheid geen debat. Rokus is op zoek naar ‘de Doorbraak’. Wat gaan de genodigden op het podium actief bijdragen om in heel Nederland weer een dekkend systeem van bemoeizorgteams te realiseren.

www.rokusloopik.com